ციტრუსოვანთა დაავადებების წინააღმდეგ ბრძოლა კიდევ უფრო უნდა გავააქტიუროთ

ჩვენი რჩევები

ციტრუსოვანთა დაავადებების წინააღმდეგ ბრძოლა კიდევ უფრო უნდა გავააქტიუროთ

2019 ოქტ 8 12:54:45

მეციტრუსეობა საქართველოს სუბტროპიკული სოფლის მეურნეობის ერთ-ერთი ძირითადი და წამყვანი დარგი იყო და არის, თუმცა, 90-იანი წლებიდან მოყოლებული, ცნობილი მოვლენების გამო, ზოგადად სოფლის მეურნეობის უკუსვლას, ციტრუსოვანთა შემცირება და გავერანება თუ აჩეხვაც მოჰყვა.

ციტრუსოვანთა გვარში შემავალი სახეობებიდან საქართველოში ფართო სამრეწველო მნიშვნელობა აქვს მანდარინს, ფორთოხალს და ლიმონს.

მეტად მნიშვნელოვანია ის გარემოება, რომ ციტრუსოვნები მაღალრენტაბელური კულტურებია და მათი გაშენების თუ მოვლა-მოყვანისთვის გაწეული ხარჯები, უხვმოსავლიანობის დროს, ძალზე მოკლე დროში ანაზღაურდება. აგროტექნიკურ ღონისძიებათა რაციონალურად გახორციელებით ერთ ჰექტარზე 35-40 ტონა მაღალხარისხოვანი ნაყოფის მიღებაა შესაძლებელი.

თუ გვინდა, რომ ჩვენი ეკონომიკა, განსაკუთრებით საოჯახო, გავაძლიეროთ, კვლავ განსაკუთრებული ძალისხმევით ვებრძოლოთ ციტრუსოვანთა დაავადებებს, გავერანებული ან დაძველებული პლანტაციები გავაახლოთ, რადგან გურია-აჭარის ზონაში ციტრუსოვანთა მოძლიერება რეგიონს საგრძნობლად გამართავს წელში.

ციტრუსოვანთა დაავადებებიდან ყველაზე საყურადღებოა ციტროსოვანთა ინფექციური ხმობა _ სახელად მალსეკო, მეჭეჭიანობა, ფიტოფტოროზი, მელანოზი, გომოზი, ანტრაქნოზი, ნაცრისფერი სიდამპლე, ალტერნარიოზი, ციტრუსოვანთა ვეტიცილიოზური ხმობა. ასევე ციტრუსოვნებისთვის მნიშვნელოვანი მავნეობის მომტანია ბაქტერიული დაავადება _ ბაქტერიალური ნეკროზი ანუ ციტრუსბლასტი.

ახლა გირჩევთ, თითოეული ამ დაავადების წინააღმდეგ როგორ და რა მეთოდით უნდა ჩატარდეს პირველ რიგის პროფილაქტიკური ღონისძიებები _ მოახდინეთ ვარჯის გასხვლა, ტოტების და ყლორტების იმგვარად განლაგება, რომ არ მოხდეს მათი ჩახუთვა, ასევე, ზუსტად უნდა მოვახდინოთ სასუქების ბალანსირებული შეტანა.

რაც შეეხება დაავადებებს _ ავადმყოფობის ძლიერი განვითარების შემთხვევაში, პირველი წამლობა უნდა ჩავატაროთ ადრე გაზაფხულზე ბორდოს ხსნარით, მეორე წამლობა დაყვავილების შემდეგ ხდება, 0,55-იანი ბორდოს სითხით ან სპილენძის ქლორჟანგით.

ცალკე გამოვყოფ მეჭეჭიანობას _ მის წინააღმდეგ უნდა ჩატარდეს სანიტარულ-ჰიგიენური ღონისძიება, რაც მდგომარეობს დაავადებული ორგანოების მუდმივი შეგროვებითა და მოსპობით; ქიმიური ღონისძიებებიდან კი უნდა გამოვიყენოთ კონტაქტური მოქმედების ფუნგიციდის ერთპროცენტიანი ბორდოული სითხით ან 0,5-პროცენტიანი სპილენძის ქლორჟანგის ხსნარით წამლობა. პირველი წამლობა უნდა მოხდეს ვეგეტაციის დაწყებამდე, მეორე _ დაყვავილების შემდეგ და მესამე _ როცა ნაყოფები კაკლისოდენაა.

ციტრუსოვანთა ბაქტერიალური ნეკროზის ანუ ციტრუს-ბლასტის წინააღმდეგ, გაზაფხულზე წამლობების დაწყებამდე გამხმარი, დაავადებული ტოტები საგულდაგულოდ უნდა გავსხლათ და დავწვათ. დაავადებული ადგილების მოჭრა და დეზინფექცია მოვახდინოთ სპილენძის ხსნარით, ხოლო ჭრილობები კი ბაღის მალამოთი ან ზეთოვანი საღებავით დავფაროთ.

პირველი წამლობა ამ დაავადების საწინააღმდეგოდ უნდა ჩავატაროთ თებერვლის მეორე ნახევარში ან მარტის დასაწყისში. მცენარეები უნდა დავამუშავოთ ბორდოს ხსნარით და სპილენძის ქლორჟანგით. მეორე შესხურება ნაყოფის გამონასკვის შემდეგ უნდა მოვახდინოთ, მესამე კი იგივე პრეპარატებით ან ანტრაკოლის და ზატოსტარის ხსნარით, ივნისში ან ივლისში.

ციტრუსოვანთა ფიტოფტოროზის წინააღმდეგაც ბრძოლისას პირველ რიგში სანიტარულ-ჰიგიენური წესების დაცვაა საჭირო. მერე კი დაავადების წინააღმდეგ უნდა ჩავატაროთ სამჯერადი წამლობა იგივე ბორდის და და სპილენძის ქლორჟანგის ან ზატოსტარის ხსნარით, სამჯერ, ვეგეტაციის დაწყებამდე, დაყვავილების შემდეგ და და შემდეგ ივნისსა და ივლისში, დაავადებების ძლიერი განვითარების კერებში.

ციტრუსოვანთა ვერტიციოლოზური ხმობის წინააღმდეგ საჭიროა მცენარის ვარჯის სწორი გასხვლა. ამ კონკრეტული დაავადების წინააღმდეგ კარგ შედეგს იძლევა ორგანულ-მინერალური პრეპარატი _ ხელატი.

ციტრუსოვანთა ალტერნარიოზის წინააღმდეგ ბრძოლის ღონისძიებისას, ასევე, ვიწყებთ სანიტარულ-ჰიგიენური ღონისძიებებით, შემდეგ კი სამჯერადი წამლობა ისევე უნდა ჩავუტაროთ, როგორც ზემოთ ნახსენები დაავადებების დროს, იგივე თანმიმდევრობით და ვადების დაცვით.

ახლა ვისაუბროთ ნაცრისფერი სიდამპლის წინააღმდეგ, რაც თხილსაც ძლიერ მოედო _ წამლობის დაწყებამდე გამხმარი და დაავადებული ტოტები მაქსიმალური ყურადღებით უნდა გამოიჭრას და დავწვათ. ქიმიური ღონისძიებებიდან კი კონტაქტური ფუნგიციდის ერთპროცენტიანი ბორდოს სითხით ან 0,5-პროცენტიანი სპილენძის ქლორჟანგით ან ზახისტის ხსნარით. ამ შემთხვევაში ადრე გაზაფხულზე უნდა მოხდეს შესხურება.

რაც შეეხება ციტრუსოვანთა გომოზას, მცენარეს დაავადებული ნაწილი უნდა ავთალოთ, მოვაჭრათ, სადაც არის, ხოლო შიშველი ადგილები შემდგომ დავუმუშავოთ შაბიამნის ხსნარით და დავფაროთ ბაღის მალამოთ ან ზეთოვანი საღებავით. შემოდგომაზე მსხმოიარე მცენარეების შტამბისა და ტოტების შეთეთრება ზამთრისთვის მოვახდინოთ შემოდგომის ბოლოს _ ათი წილი კირის, ათი წილი თიხის და ორი წილი რკინის ან სპილენძის შაბიამნის ნარევით.

ციტრუსოვანთა ფესვების ლპობის საწინააღმდეგოდ საჭიროა ჩატარდეს კომპლექსური ღონისძიებები: სანიტარულ-ჰიგიენური, აგროტექნიკური და პროფილაქტიკური.

სამხრეთული ფესვის სიდამპლის ინფექციის აფეთქების დროს, სასწრაფოდ უნდა ამოვთხაროთ თესლნერგები და ნიადაგის ზედაპირს დავასხუროთ ორპროცენტიანი ბორდოული სითხე ან პრევიკური ენერჯის 0,25%-იანი ხსნარით ნიადაგი მოვრწყოთ _ ერთი კვადრატული მეტრი ოთხი ლიტრი სითხით.

ფუზარიუმისა და ფიტოფტორას გვარის სოკოებით გამოწვეული ფესვის ყელისა და ფესვთა სისტემის დაავადების წინააღმდეგ კარგ შედეგს იძლევა მცენარის დარგვამდე ან დათესვამდე ნიადაგის დეზინფექცია ბალზამით და 80 გრამი სითხით ერთ კვადრატულ მეტრ ფართზე.

ფესვების სიდამპლის წინააღმდეგ გამოყენებული უნდა იქნეს ბიოლოგიური ფუნგიციდები, როგორც ნიადაგში შეტანით, ასევე, შესხურებით, 0,3%-იანი სპილენძის ოქსიქლორიდი-ნეორამთან, 0, 3%-იანი მაქსიმით.

ციტრუსოვანთა სიშავის წინააღმდეგ, ძირითადად, ბრძოლა მწერების წინააღმდეგ უნდა მივმართოთ, რადგან სიშავის გამომწვევი სოკოები ფარიანებისა და ბუგრების მიერ გამოყოფილ ტკბილ წვენზე ვითარდებიან და ახლა, შემოდგომაზე, ციტრუსოვანთა ნაყოფის დაკრეფის შემდეგ, უნდა ჩავატაროთ ბრძოლის ღონისძიება, როგორც დაავადებების, ისე მავნებლების წინააღმდეგ შემდეგი ფუნგიციდური ნაზავით: ფუნგიციდი-ზატოსტარი 0,15-0,2% ან ანტრაკოლი 0,15-ო 2% ან ზახისტი 15-0,2%.

 ლამზირი ბერაძე,
ბიოლოგიურ მეცნიერებათა აკადემიური დოქტორი




 ახალი ამბები
  • თბილისში გათოვდა(ფოტო)თბილისში გათოვდა.  ეს ფოტოები თბილისის ერთ-ერთ უბანში, კერძოდ, ვაზისუბანშია გადაღებული, თუმცა, როგორც "გურია ნიუსს" თბილისის სხვადასხვა უბნებიდან აცნობეს, დედაქალაქის მასშტაბით ყველგან არ მოუთოვია და ზოგან ნალექი წვიმის სახით ... ...
  • თბილისში ხანძარს ერთი ადამიანი ემსხვერპლათბილისში, ხის სახელოსნოს შენობაში გაჩენილ ხანძარს ერთი ადამიანი ემსხვერპლა. ცეცხლი შენობის მე-6 სართულზე გაჩნდა. ხანძარი ამ დროისთვის ლიკვიდირებულია. ადგილზე შვიდი სახანძრო-სამაშველო ბრიგადა ... ...
  • საქართველომ დემოკრატიულ ღირებულებებს გადაუხვია- კონგრესმენის წერილი პრემიერსკონგრესმენი მარკუეინ მალინი საქართველოს პრემიერ მინისტრს, გიორგი გახარიას ღია წერილს უგზავნის. წერილში კონგრესმენი ამბობს, რომ საქართველოში დემოკრატიული ღირებულებების გადახვევისა და ეკონომიკური გაუარესების გამო, შეშფოთებულია და აღნიშნავს, რომ ეკონომიკური კეთილდღეობა თავისუფლების ტოლფასია. კონგრესმენი საქართველოს მთავრობას მოუწოდებს, ამერიკული კომპანიების მიმართ მტრული დამოკიდებულება შეწყვიტოს და ამბობს, რომ ამ წლის დასაწყისში აშშ-ის წარმომადგენლობით პალატაში საქართველოში სამართლიანი ბიზნეს-პრაქტიკის სანქციების აქტი წარადგინა. „ვუერთდები კონგრესში ჩემი კოლეგების, საქართველოს მეგობართა ჯგუფის თავმჯდომარებიის, ადამ კინზინგერისა და გარი კონოლის, 13 დეკემბრით დათარიღებულ წერილს თქვენს სახელზე, რომელიც დაპირებული დემოკრატიული რეფორმის ჩაგდების გადაწყვეტილებაზე გამოთქმულ წუხილსა და ამასთან დაკავშირებული პროტესტის წინააღმდეგ გამოყენებულ ძალადობაზე შეშფოთებას ეხებოდა. მიუხედავად იმ პროგრესისა, რომელსაც საქართველომ 1991 წელს დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ მიაღწია, ბოლო წლების განმავლობაში, დემოკრატიული და თავისუფალი საბაზრო ეკონომიკის ინდიკატორებში განგრძობადი უარყოფითი ტრენდი გამოვლინდა, რომელიც აშშ-ში შეუმჩნეველი არ დარჩენილა. ამის შედეგია, საქართველოში პირდაპირი უცხოური ინვესტიციის შემცირება, რადგან ამერიკული და ევროპული ბიზნესინტერესები საქართველოში შევიწროებასა და ექსპროპრიაციის მიზნით, თავდასხმებს დაექვემდებარნენ. ამის შესანიშნავი მაგალითია ნავთობისა და გაზის კომპანია Frontera Resources ტეხასიდან. მეტიც, ამერიკული სოციალური მედიის კომპანია Facebook-მა განაცხადა, რომ მან ახლახანს დახურა ფართო ქსელი ანგარიშებისა, რომლებიც პარტია "ქართულ ოცნებასთან" იყვნენ დაკავშირებულები და როგორც აღმოჩნდა, ჩართულები იყვნენ კოორდინირებულ, არაავთენტურ ქცევაში იმისთვის, რომ ჩაეხშოთ ოპოზიციური შეხედულებები საქართველოში და გაევრცელებინათ ანტიდასავლური განწყობები, განსაკუთრებით, აშშ-ის წინააღმდეგ. ასეთი გაუარესებადი გარემო იმაზეც აისახა, რომ როგორც წარმომადგენელთა პალატამ, ასევე სენატმა მიიღო და პრეზიდენტმა დაამტკიცა ზედიზედ ორი, ყოველწლიური საბიუჯეტო კანონი 2019 და 2020 წლებისთვის, რომლებიც საქართველოს მთავრობის პროგრესირებად მტრულ ქმედებებზე დემოკრატიული ღირებულებების, თავისუფალი საბაზრო პრინციპებისა და ამერიკული ბიზნესინტერესების წინააღმდეგ წუხილებს ასახავდა. პირველად საქართველოს თანამედროვე ისტორიის განმავლობაში, ბოლო ორი წელია საქართველოს ხელისუფლებას კონგრესში დიდი სიფრთხილით უყურებენ. იმ უარყოფითი ტრენდიდან გამომდინარე, რომელიც მე აღვწერე და ამ ტრენდის შეჩერების ხელშესაწყობად, გაიზარდა შეშფოთება და ასევე მოწოდებები სანქციებისა და სხვა სადამსჯელო ზომების შესახებ. მე რეფორმის შესახებ ამ მოწოდებას ვუერთდები და ამ წლის დასაწყისში აშშ-ის წარმომადგენლობით პალატაში საქართველოში პატიოსანი ბიზნეს-პრაქტიკის სანქციების აქტი წარვადგინე, რომლის მიზანიც, საქართველო მოქმედი ამერიკული კომპანიების დაცვაა. იმედი მაქვს, რომ საქართველო გააგრძელებს იყოს ამერიკის სტრატეგიული პარტნიორი კიდევ მრავალი წლის განმავლობაში. ასევე ვიმედოვნებ, რომ თქვენი მთავრობა შეწყვეტს აგრესიულ ქმედებებს ამერიკული კომპანიების წინააღმდეგ და იმოქმედებთ სწრაფად იმ შეშფოთებაზე, რომელიც ეხება საფრთხეს დემოკრატიისა და ეკონომიკური კეთილდღეობის კუთხით, რომელსაც ქართველი ხალხი ასე ძლიერ იმსახურებს," _ წერს ... ...
  • "ყველაზე მასშტაბური ეკოდამნაშავეები"_ჩხარტიშვილი ივანიშვილებზელეიბორსტული პარტიის წევრი, ლაშა ჩხარტიშვილი გარემოსდაცვით ორგანიზაციებს მიმართავს, ივანიშვილების ოჯახისგან შემოწირულობების მიღებაზე უარი თქვან, რადგან ისინი ეკოდამნაშავეები არიან. "მივმართავ ავსტრალიის ხელისუფლებას და გარემოსდაცვით ორგანიზაციებს, არ მიიღოთ შემოწირულობა ბიძინა ივანიშვილის ოჯახისგან, რადგან ისინი საქართველოს ისტორიაში ყველაზე მასშტაბური ეკოდამნაშავეები არიან,"_ განაცხადა ... ...
  • პატრიარქმა მრევლს ნაკურთხი წყლით სახლებისა და ეზოს მორწყვის კურთხევა მისცადღეს ნათლისღების ბრწყინვალე დღესასწაული აღინიშნება. დღესასწაულთან დაკავშირებით  საზეიმო ლიტურგია ყველა მოქმედ ტაძარში ტარდება. საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა, ილია მეორემ მრევლს ნათლისღების ბრწყინვალე დღესასწაული სამების საკათედრო ტაძარში მიულოცა და ნაკურთხი წყლით სახლებისა და ეზოს მორწყვის კურთხევა მისცა. „გილოცავთ ნათლისღებას, ნათლისღების მადლი შეგეწიოთ, დიდი აიაზმის მადლი შეგეწიოთ. დღეს უნდა ასხუროთ ნაკურთხი წყლით თქვენი სახლები, თქვენი ეზო-კარი. მადლი სულისა წმიდისა დაისადგურებს თქვენთან. ეს არის უდიდესი დღესასწაული, როცა განიდევნება ბოროტი სული და მადლი ღვთისა დაისადგურებს ჩვენ შორის. ჩვენთან არს ღმერთი“,_ ბრძანა ... ...

არქივი

ზაფრანი

იუმორი და ასტროლოგია

ვერძი - მუშაობს პრობლემური სესხების...

ცოცხის „მაგიური“ ძალა

ბევრ ქვეყანაში არსებობს გარკვეული "ცრურწმენები",...

"წიწაკიანი" ქალები ზოდიაქოს ნიშნის მიხედვით

მორიელი _ ქალი მორიელის გამოხედვა ხერხს...

არსებობს თუ არა ერთი ნახვით სიყვარული

ოდესმე თქვენს ცხოვრებაში მომხდარა ისე,...

ყავის მომზადების რეცეპტები მსოფლიოში

ვიეტნამი - ყავის მომზადების დროს...

როგორ შევინარჩუნოთ მამაკაცი

არასდროს უყვიროთ მას - ის...