ციტრუსოვანთა დაავადებების წინააღმდეგ ბრძოლა კიდევ უფრო უნდა გავააქტიუროთ

ჩვენი რჩევები

ციტრუსოვანთა დაავადებების წინააღმდეგ ბრძოლა კიდევ უფრო უნდა გავააქტიუროთ

2019 ოქტ 8 12:54:45

მეციტრუსეობა საქართველოს სუბტროპიკული სოფლის მეურნეობის ერთ-ერთი ძირითადი და წამყვანი დარგი იყო და არის, თუმცა, 90-იანი წლებიდან მოყოლებული, ცნობილი მოვლენების გამო, ზოგადად სოფლის მეურნეობის უკუსვლას, ციტრუსოვანთა შემცირება და გავერანება თუ აჩეხვაც მოჰყვა.

ციტრუსოვანთა გვარში შემავალი სახეობებიდან საქართველოში ფართო სამრეწველო მნიშვნელობა აქვს მანდარინს, ფორთოხალს და ლიმონს.

მეტად მნიშვნელოვანია ის გარემოება, რომ ციტრუსოვნები მაღალრენტაბელური კულტურებია და მათი გაშენების თუ მოვლა-მოყვანისთვის გაწეული ხარჯები, უხვმოსავლიანობის დროს, ძალზე მოკლე დროში ანაზღაურდება. აგროტექნიკურ ღონისძიებათა რაციონალურად გახორციელებით ერთ ჰექტარზე 35-40 ტონა მაღალხარისხოვანი ნაყოფის მიღებაა შესაძლებელი.

თუ გვინდა, რომ ჩვენი ეკონომიკა, განსაკუთრებით საოჯახო, გავაძლიეროთ, კვლავ განსაკუთრებული ძალისხმევით ვებრძოლოთ ციტრუსოვანთა დაავადებებს, გავერანებული ან დაძველებული პლანტაციები გავაახლოთ, რადგან გურია-აჭარის ზონაში ციტრუსოვანთა მოძლიერება რეგიონს საგრძნობლად გამართავს წელში.

ციტრუსოვანთა დაავადებებიდან ყველაზე საყურადღებოა ციტროსოვანთა ინფექციური ხმობა _ სახელად მალსეკო, მეჭეჭიანობა, ფიტოფტოროზი, მელანოზი, გომოზი, ანტრაქნოზი, ნაცრისფერი სიდამპლე, ალტერნარიოზი, ციტრუსოვანთა ვეტიცილიოზური ხმობა. ასევე ციტრუსოვნებისთვის მნიშვნელოვანი მავნეობის მომტანია ბაქტერიული დაავადება _ ბაქტერიალური ნეკროზი ანუ ციტრუსბლასტი.

ახლა გირჩევთ, თითოეული ამ დაავადების წინააღმდეგ როგორ და რა მეთოდით უნდა ჩატარდეს პირველ რიგის პროფილაქტიკური ღონისძიებები _ მოახდინეთ ვარჯის გასხვლა, ტოტების და ყლორტების იმგვარად განლაგება, რომ არ მოხდეს მათი ჩახუთვა, ასევე, ზუსტად უნდა მოვახდინოთ სასუქების ბალანსირებული შეტანა.

რაც შეეხება დაავადებებს _ ავადმყოფობის ძლიერი განვითარების შემთხვევაში, პირველი წამლობა უნდა ჩავატაროთ ადრე გაზაფხულზე ბორდოს ხსნარით, მეორე წამლობა დაყვავილების შემდეგ ხდება, 0,55-იანი ბორდოს სითხით ან სპილენძის ქლორჟანგით.

ცალკე გამოვყოფ მეჭეჭიანობას _ მის წინააღმდეგ უნდა ჩატარდეს სანიტარულ-ჰიგიენური ღონისძიება, რაც მდგომარეობს დაავადებული ორგანოების მუდმივი შეგროვებითა და მოსპობით; ქიმიური ღონისძიებებიდან კი უნდა გამოვიყენოთ კონტაქტური მოქმედების ფუნგიციდის ერთპროცენტიანი ბორდოული სითხით ან 0,5-პროცენტიანი სპილენძის ქლორჟანგის ხსნარით წამლობა. პირველი წამლობა უნდა მოხდეს ვეგეტაციის დაწყებამდე, მეორე _ დაყვავილების შემდეგ და მესამე _ როცა ნაყოფები კაკლისოდენაა.

ციტრუსოვანთა ბაქტერიალური ნეკროზის ანუ ციტრუს-ბლასტის წინააღმდეგ, გაზაფხულზე წამლობების დაწყებამდე გამხმარი, დაავადებული ტოტები საგულდაგულოდ უნდა გავსხლათ და დავწვათ. დაავადებული ადგილების მოჭრა და დეზინფექცია მოვახდინოთ სპილენძის ხსნარით, ხოლო ჭრილობები კი ბაღის მალამოთი ან ზეთოვანი საღებავით დავფაროთ.

პირველი წამლობა ამ დაავადების საწინააღმდეგოდ უნდა ჩავატაროთ თებერვლის მეორე ნახევარში ან მარტის დასაწყისში. მცენარეები უნდა დავამუშავოთ ბორდოს ხსნარით და სპილენძის ქლორჟანგით. მეორე შესხურება ნაყოფის გამონასკვის შემდეგ უნდა მოვახდინოთ, მესამე კი იგივე პრეპარატებით ან ანტრაკოლის და ზატოსტარის ხსნარით, ივნისში ან ივლისში.

ციტრუსოვანთა ფიტოფტოროზის წინააღმდეგაც ბრძოლისას პირველ რიგში სანიტარულ-ჰიგიენური წესების დაცვაა საჭირო. მერე კი დაავადების წინააღმდეგ უნდა ჩავატაროთ სამჯერადი წამლობა იგივე ბორდის და და სპილენძის ქლორჟანგის ან ზატოსტარის ხსნარით, სამჯერ, ვეგეტაციის დაწყებამდე, დაყვავილების შემდეგ და და შემდეგ ივნისსა და ივლისში, დაავადებების ძლიერი განვითარების კერებში.

ციტრუსოვანთა ვერტიციოლოზური ხმობის წინააღმდეგ საჭიროა მცენარის ვარჯის სწორი გასხვლა. ამ კონკრეტული დაავადების წინააღმდეგ კარგ შედეგს იძლევა ორგანულ-მინერალური პრეპარატი _ ხელატი.

ციტრუსოვანთა ალტერნარიოზის წინააღმდეგ ბრძოლის ღონისძიებისას, ასევე, ვიწყებთ სანიტარულ-ჰიგიენური ღონისძიებებით, შემდეგ კი სამჯერადი წამლობა ისევე უნდა ჩავუტაროთ, როგორც ზემოთ ნახსენები დაავადებების დროს, იგივე თანმიმდევრობით და ვადების დაცვით.

ახლა ვისაუბროთ ნაცრისფერი სიდამპლის წინააღმდეგ, რაც თხილსაც ძლიერ მოედო _ წამლობის დაწყებამდე გამხმარი და დაავადებული ტოტები მაქსიმალური ყურადღებით უნდა გამოიჭრას და დავწვათ. ქიმიური ღონისძიებებიდან კი კონტაქტური ფუნგიციდის ერთპროცენტიანი ბორდოს სითხით ან 0,5-პროცენტიანი სპილენძის ქლორჟანგით ან ზახისტის ხსნარით. ამ შემთხვევაში ადრე გაზაფხულზე უნდა მოხდეს შესხურება.

რაც შეეხება ციტრუსოვანთა გომოზას, მცენარეს დაავადებული ნაწილი უნდა ავთალოთ, მოვაჭრათ, სადაც არის, ხოლო შიშველი ადგილები შემდგომ დავუმუშავოთ შაბიამნის ხსნარით და დავფაროთ ბაღის მალამოთ ან ზეთოვანი საღებავით. შემოდგომაზე მსხმოიარე მცენარეების შტამბისა და ტოტების შეთეთრება ზამთრისთვის მოვახდინოთ შემოდგომის ბოლოს _ ათი წილი კირის, ათი წილი თიხის და ორი წილი რკინის ან სპილენძის შაბიამნის ნარევით.

ციტრუსოვანთა ფესვების ლპობის საწინააღმდეგოდ საჭიროა ჩატარდეს კომპლექსური ღონისძიებები: სანიტარულ-ჰიგიენური, აგროტექნიკური და პროფილაქტიკური.

სამხრეთული ფესვის სიდამპლის ინფექციის აფეთქების დროს, სასწრაფოდ უნდა ამოვთხაროთ თესლნერგები და ნიადაგის ზედაპირს დავასხუროთ ორპროცენტიანი ბორდოული სითხე ან პრევიკური ენერჯის 0,25%-იანი ხსნარით ნიადაგი მოვრწყოთ _ ერთი კვადრატული მეტრი ოთხი ლიტრი სითხით.

ფუზარიუმისა და ფიტოფტორას გვარის სოკოებით გამოწვეული ფესვის ყელისა და ფესვთა სისტემის დაავადების წინააღმდეგ კარგ შედეგს იძლევა მცენარის დარგვამდე ან დათესვამდე ნიადაგის დეზინფექცია ბალზამით და 80 გრამი სითხით ერთ კვადრატულ მეტრ ფართზე.

ფესვების სიდამპლის წინააღმდეგ გამოყენებული უნდა იქნეს ბიოლოგიური ფუნგიციდები, როგორც ნიადაგში შეტანით, ასევე, შესხურებით, 0,3%-იანი სპილენძის ოქსიქლორიდი-ნეორამთან, 0, 3%-იანი მაქსიმით.

ციტრუსოვანთა სიშავის წინააღმდეგ, ძირითადად, ბრძოლა მწერების წინააღმდეგ უნდა მივმართოთ, რადგან სიშავის გამომწვევი სოკოები ფარიანებისა და ბუგრების მიერ გამოყოფილ ტკბილ წვენზე ვითარდებიან და ახლა, შემოდგომაზე, ციტრუსოვანთა ნაყოფის დაკრეფის შემდეგ, უნდა ჩავატაროთ ბრძოლის ღონისძიება, როგორც დაავადებების, ისე მავნებლების წინააღმდეგ შემდეგი ფუნგიციდური ნაზავით: ფუნგიციდი-ზატოსტარი 0,15-0,2% ან ანტრაკოლი 0,15-ო 2% ან ზახისტი 15-0,2%.

 ლამზირი ბერაძე,
ბიოლოგიურ მეცნიერებათა აკადემიური დოქტორი




 ახალი ამბები
  • გურიის მხარის პირველმა პირებმა ოზურგეთში მიმდინარე ინფრასტრუქტურული სამუშაოები დაათვალიერეს (R)გურიის მხარის სახელმწიფო რწმუნებულის პირველმა მოადგილემ, აკაკი შენგელიამ, ოზურგეთის მერის მოადგილე ოსიკო თოთიბაძესთან ერთად, მუნიციპალიტეტში მიმდინარე ინფრასტრუქტურული სამუშაოები დაათვალიერა. ►ოზურგეთი-ნინოშვილი-ლესის გზიდან, სოფელ ჯუმათის ცენტრის გავლით გზის სარეაბილიტაციო სამუშაოები მიმდინარეობს. პროექტის ღირებულება 1, 469,164 ლარს შეადგენს. სამუშაოები რეგიონებში განსახორციელებელი პროექტების ფონდიდან და ადგილობრივი ბიუჯეტიდან თანადაფინანსებით ხორციელდება.► სოფელ გაღმა დვაბზუდან - სოფელ ბახვის ცენტრალურ გზამდე, 2260 გრძივი მეტრი საავტომობილო გზის ასფალტო - ბეტონის საფარით მოწყობის სამუშაოები აქტიურად მიმდინარეობს. სამუშაოები რეგიონებში განსახორციელებელი პროექტების ფონდიდან 738 992 ლარით დაფინანსდა. ► მუნიციპალიტეტის სოფლებში ამბულატორიების მშენებლობა - რეაბილიტაცია გრძელდება. ახალი სამედიცინო პუნქტები შენდება ჭანიეთში, ნასაკირალში, გურიანთასა და კონჭკათში. ხოლო რეაბილიტაცია ნატანების, ნარუჯის, ბაილეთის, შემოქმედის, ურეკისა და ბოხვაურის ამბულატორიებს უტარდება. პროექტის ჯამური ღირებულება 794 118 ლარს შეადგენს და ფინანსდება ჯანმრთელობისთვის უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფის ხელშეწყობის მიზნით, საქართველოს რეგიონებში განსახორციელებელი პროექტების ფონდიდან.► ქალაქ ოზურგეთში, წერეთლის ქუჩაზე, საგანგებო სიტუაციების კოორდინაციისა და გადაუდებელი დახმარების ცენტრის მშენებლობის სამუშაოები აქტიურ ფაზაშია. პროექტი, რომლის ღირებულებაც 368 485 ლარს შეადგენს, ჯანმრთელობისთვის უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფის ხელშეწყობის მიზნით საქართველოს რეგიონებში განსახორციელებელი პროექტების ფონდიდან ფინანსდება. ... ...
  • სარფში, სპეციალურ სამალავებში 1 113 გრამი ოქროს ნაკეთობები აღმოაჩინესსაქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის თანამშრომლებმა, შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის წარმომადგენლებთან კოორდინირებული ღონისძიებების შედეგად, საბაჟო საზღვარზე, განსაკუთრებით დიდი ოდენობით საქონლის გადაადგილებასთან დაკავშირებული წესის დარღვევის ფაქტი გამოავლინეს. „საგამოძიებო სამსახურის თანამშრომლებმა, საბაჟო-გამშვები პუნქტი „სარფის“ გავლით შემოსულ ავტოსატრანსპორტო საშუალებაში მოწყობილ სპეციალურ სამალავებში, აღმოაჩინეს და ამოიღეს 1 113 გრამი ოქროს ნაკეთობები. წინასწარი მონაცემებით, ამოღებული ძვირფასეულობის საბაჟო ღირებულება 70 000 ლარს აღემატება. ტარდება შესაბამისი ექსპერტიზა“, – აცხადებენ საგამოძიებო სამსახურში. საქმეზე გამოძიება მიმდინარეობს საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 214-ე მუხლის მეორე ნაწილით, რაც სასჯელის სახით ითვალისწინებს თავისუფლების აღკვეთას ვადით 5-დან 7 წლამდე ... ...
  • პოლიციამ ქვემო ქართლში განსაკუთრებით დიდი ოდენობით ნარკოტიკი ამოიღოშინაგან საქმეთა სამინისტროს ქვემო ქართლის პოლიციის დეპარტამენტის მარნეულისა და ბოლნისის რაიონული სამმართველოების თანამშრომლებმა, ოპერატიული ინფორმაციის საფუძველზე ჩატარებული საგამოძიებო ღონისძიებების შედეგად, 1961 წელს დაბადებული, პირობითი მსჯავრის ქვეშ მყოფი ე.ი., განსაკუთრებით დიდი ოდენობით ნარკოტიკული საშუალების უკანონო შეძენა-შენახვის ბრალდებით, მარნეულში დააკავეს. ჩადენილი დანაშაული 8-დან 20 წლამდე ან უვადო თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს. სამართალდამცველებმა ბრალდებული მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფელ იმირში, ავტომანქანით გადაადგილებისას შეაჩერეს. პოლიციამ დაკავებულის პირადი ჩხრეკისას 119 აბი „სუბოქსინი“ ნივთმტკიცებად ამოიღო. გამოძიება განსაკუთრებით დიდი ოდენობით ნარკოტიკული საშუალების უკანონო შეძენა-შენახვის ფაქტზე, საქართველოს სსკ-ს 260-ე მუხლის მე-6 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით ... ...
  • დაკარგული პასპორტის შეცვლის პროცედურები იცვლებადაკარგული პასპორტის შეცვლის პროცედურები იცვლება. შესაბამისი ცვლილებები იუსტიციის მინისტრის ბრძანებაში N98 პირველი ნოემბრიდან შევა ძალაში. აღნიშნული ბრძანება საქართველოს მოქალაქეთა  და საქართველოში მცხოვრებ უცხოელთა რეგისტრაციის, რეგისტრაციიდან მოხსნის, პირადობის (ბინადრობის) მოწმობის, პასპორტის, სამგზავრო დოკუმენტის გაცემის წესს არეგულირებს. როგორც სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოში აცხადებენ, ახალი რეგულაციების მიზანი დაკარგული და გაუქმებული დოკუმენტების ბოროტად გამოყენების პრევენციაა. „საკანონმდებლო სიახლე ერთი მხრივ იცავს საქართველოს მოქალაქეებს დოკუმენტის დაკარგვის შემთხვევაში მათი პირადი მონაცემების არაკეთილსინდისიერი გამოყენებისაგან, მეორე მხრივ კი, მიმართულია საქართველოს უმნიშვნელოვანესი მონაპოვრის – ევროპასთან უვიზო მიმოსვლის რეჟიმის შენარჩუნებისკენ, რასაც უკანონოდ, სხვისი დოკუმენტით საზღვრის კვეთამ ან კიდევ ევროპულ სივრცეში რამდენიმე პასპორტით მოძრაობამ შესაძლოა, საფრთხე შეუქმნას“, – აცხადებენ უწყებაში. ​ცვლილებების თანახმად, საქართველოს მოქალაქემ, პასპორტის დაკარგვის შემთხვევაში, როგორც საქართველოში, ისე საზღვარგარეთ, დაუყოვნებლივ უნდა აცნობოს სამართალდაცავ უწყებას ან სხვა უფლებამოსილ ორგანოს და მიიღოს მათგან პასპორტის დაკარგვის (ან მოპარვის) შესახებ საჩივრის ჩაბარების დამადასტურებელი ცნობა, რომელიც, კანონით გათვალისწინებულ სხვა დოკუმენტებთან ერთად, უნდა წარადგინოს ახალი დოკუმენტის მისაღებად. აღსანიშნავია, რომ საზღვარგარეთ აღებულ ამ ტიპის ცნობას ლეგალიზაცია და აპოსტილით დამოწმება არ დასჭირდება. ახალი პასპორტის ასაღებად პასპორტის დაკარგვის (ან მოპარვის) შესახებ საჩივრის ჩაბარების ცნობა, სხვა დოკუმენტებთან ერთად, საქართველოში მყოფმა მოქალაქემ უნდა წარადგინოს სერვისების განვითარების სააგენტოში, საზოგადოებრივ ცენტრებში ან იუსტიციის სახლებში, საზღვარგარეთ მყოფმა საქართველოს მოქალაქემ კი – საქართველოს საელჩოში ან საკონსულოში. მოქალაქის მიერ შესაბამისი საბუთების ჩაბარების შემდეგ, სერვისების განვითარების სააგენტო გააუქმებს დაკარგულ (მოპარულ) პასპორტს, მისი გაუქმების შესახებ პერსონალური მონაცემების სტანდარტის დაცვით ინფორმაციას მიაწვდის ინტერპოლს და მოქალაქეზე გასცემს ახალ პასპორტს. ახალი რეგულაციები არ გავრცელდება პირველ ნოემბრამდე შეტანილ განცხადებებზე. ... ...
  • სემეკში თავმჯდომარის არჩევნები ჩატარდასაქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელ ეროვნულ კომისიაში (სემეკ) კომისიის თავმჯდომარის არჩევნები  გაიმართა. „ელექტროენერგეტიკისა და ბუნებრივი გაზის შესახებ“ საქართველოს კანონში შესული ცვლილებების მიხედვით, კომისიის წევრებმა ფარული კენჭისყრით, ხმა მისცეს კომისიის თავმჯდომარეობის კანდიდატს. ახალი რეგულაციით,   კომისიის თავმჯდომარე ირჩევა 3 წლის ვადით, მაგრამ არაუმეტეს კომისიის წევრის უფლებამოსილების დარჩენილი ვადისა. კომისიაში განისაზღვრა თავმჯდომარის არჩევის წესი და პროცედურა. წესის შესაბამისად, არჩევნებში გამარჯვებულად ცხადდება ის კანდიდატი, რომელიც მიიღებს არჩევნებში მონაწილე წევრების ხმათა უმრავლესობას. ახალი პროცედურების მიხედვით, კენჭისყრის შედეგების დამტკიცება მოხდება საჯარო სხდომაზე. თავმჯდომარის უფლებამოსილების ვადის ათვლა დაიწყება საჯარო სხდომაზე კენჭისყრის შედეგების დამტკიცების მომენტიდან. საჯარო სხდომა ხვალ, 22 ოქტომბერს 11:00 საათზე გაიმართება.  (R) ... ...

არქივი

ზაფრანი

რა მოხდება მაშინ, თუ ყოველდღე ორ ბანანს მივირთმევთ

ბანანი მნიშვნელოვნად არეგულირებს არტერიულ წნევას,...

არ მიირთვათ ხილი ჭამის შემდეგ

ხილი მიირთვით საჭმლის მიღებამდე, რადგან...

რამდენიმე რჩევა ბავშვის მოვლის შესახებ

როგორ დაიჭიროთ ბავშვი ხშირად მშობელს...

როგორ მოვიშოროთ ნეგატიური ენერგია?

სალბი ( სამკურნალო მცენარე) შორეულ...

ჰოლივუდელების საყვარელი წიგნები

ბრიუს უილისის რჩეული წიგნია, ჰეროდოტეს...

ყველაზე მომხიბლავი ქერა მსახიობები

ქერა თუ შავთმიანი? სხვადასხვა გამოკვლევებით...